Na czym polega to szkolenie?
To 4-godzinny warsztat online, podczas którego nauczyciele najpierw porządkują rozumienie sprawczości, a następnie doświadczają konkretnych sposobów jej rozwijania.
Punktem wyjścia jest model sprawczości w Kulturze Myślenia IKM.
Pokazujemy, że sprawczy uczeń to nie tylko uczeń „samodzielny”. Sprawczość łączy wiele wzajemnie powiązanych dyspozycji:
inicjatywę, samodzielność w działaniu, odpowiedzialność za proces uczenia się, ciekawość i dociekliwość, odważne myślenie i eksperymentowanie, odporność na porażki, elastyczność i adaptacyjność, umiejętność refleksji, krytyczne myślenie oraz współpracę z innymi.
Następnie przechodzimy od definicji do praktyki.
Uczestnicy pracują na wybranych rutynach myślowych, które szczególnie mocno wspierają rozwój sprawczości i które można wykorzystywać na różnych przedmiotach oraz etapach edukacyjnych.
Nie opowiadamy o narzędziach.
Nauczyciele sami ich doświadczają.
Nauczyciel przestaje pytać:
„Jak sprawić, żeby uczniowie byli bardziej aktywni?”
i zaczyna pytać:
„Jak stworzyć sytuację, w której uczeń naprawdę może coś zauważyć, przemyśleć, zdecydować i zrobić?”
To ważna różnica.
Bo aktywność nie zawsze oznacza sprawczość.
Uczeń może wykonywać wiele zadań, pracować w grupie, robić projekty i nadal przede wszystkim realizować decyzje nauczyciela.
Podczas szkolenia pokazujemy, jak stopniowo przesuwać część procesu w stronę ucznia.
Na lekcjach pojawia się więcej:
- własnych pytań uczniów,
- podejmowania decyzji,
- planowania kolejnych kroków,
- przewidywania konsekwencji,
- uzasadniania wyborów,
- refleksji nad własnym uczeniem się,
- gotowości do poprawiania i ponownego podejmowania prób.
Uczeń nie dostaje sprawczości od nauczyciela. Uczy się jej poprzez doświadczenie.
Co zaczyna się zmieniać?
Nad czym pracują nauczyciele?
Podczas szkolenia nauczyciele:
- porządkują rozumienie sprawczości i odróżniają ją od samej aktywności, samodzielności czy „dawania wyboru”,
- poznają model sprawczości w Kulturze Myślenia IKM,
- przyglądają się temu, jakie codzienne działania nauczyciela wzmacniają, a jakie nieświadomie ograniczają sprawczość uczniów,
- doświadczają 4–6 rutyn myślowych szczególnie wspierających sprawczość,
- analizują, jakie procesy uruchamia każda z nich,
- zastanawiają się, jak wykorzystać je na własnym przedmiocie i etapie edukacyjnym,
- poznają sposoby stopniowego przekazywania uczniowi większej odpowiedzialności za proces uczenia się,
- planują pierwszy mały krok, który mogą wprowadzić po szkoleniu.
Celem nie jest nauczenie nauczycieli sześciu kolejnych rutyn. Rutyny myślowe nie są tu atrakcyjną aktywnością ani dodatkiem do lekcji.
Są rusztowaniem dla procesów, z których rodzi się sprawczość. Pomagają uczniom zatrzymać się, zauważyć możliwości, wygenerować pomysły, rozważyć różne perspektywy, dokonać wyboru, uzasadnić go, zaplanować działanie i wrócić do własnego sposobu myślenia.
Dzięki temu sprawczość przestaje być abstrakcyjną kompetencją. Zaczyna mieć swoje miejsce w codziennej lekcji.
Nadrzędnym celem szkolenia staje się:
pokazanie, jak dzięki odpowiednio zaprojektowanym sytuacjom uczniowie stopniowo przejmują większą odpowiedzialność za własne myślenie i działanie.
Na początku strukturę daje nauczyciel. Z czasem uczeń coraz częściej potrafi sam:
zatrzymać się → pomyśleć → zobaczyć możliwości → wybrać → działać → sprawdzić efekt → wyciągnąć wnioski.
I właśnie w tym procesie rozwija się sprawczość.
Nie potrzebujemy uczniów, którzy tylko dobrze wykonują polecenia.
Potrzebujemy młodych ludzi, którzy potrafią odnaleźć się w sytuacji, w której nie ma jednej gotowej instrukcji.
Którzy potrafią:
- zauważyć problem,
- zadać pytanie,
- poszukać możliwości,
- podjąć decyzję,
- współpracować,
- zmienić strategię, kiedy coś nie działa,
- wyciągnąć wnioski,
- i spróbować ponownie.
Dlatego rozwijanie sprawczości nie jest dodatkowym zadaniem szkoły.
Jest przygotowaniem ucznia do samodzielnego uczenia się i działania w świecie, którego nie jesteśmy w stanie dokładnie przewidzieć.
Dla nauczycieli i szkół, które:
- słyszą coraz więcej o sprawczości, ale chcą naprawdę zrozumieć, co ona oznacza,
- chcą rozwijać samodzielność i odpowiedzialność uczniów bez pozostawiania ich „samym sobie”,
- widzą, że uczniowie zbyt często czekają na instrukcję i potwierdzenie nauczyciela,
- chcą zwiększać zaangażowanie uczniów w proces uczenia się,
- szukają konkretnych narzędzi możliwych do zastosowania od razu,
- chcą rozwijać kompetencje uczniów podczas codziennych lekcji, a nie tylko podczas dodatkowych projektów.
-
Szkolenie online na żywo
- 4 godziny dydaktyczne
- forma warsztatowa
- aktywna praca uczestników
- doświadczenie 4–6 rutyn myślowych
- konkretne wskazówki do dalszej pracy z uczniami
- materiały wspierające wdrożenie po szkoleniu
Bogate zasoby zależnie od wyboru wariantu szkolenia.
Zasoby dostępne 24/7:
Możesz korzystać z materiałów na platformie w dowolnym momencie – przed zajęciami, w trakcie pracy, czy w przerwach między lekcjami. To idealne narzędzie do samodzielnego rozwoju w Twoim tempie.
Jak to wpisuje się w Program Rozwoju Kompetencji?
Sprawczość uczniów jest kolejnym obszarem Programu Rozwoju Kompetencji Szkoły — programu, który pozwala szkołom rozwijać kompetencje uczniów wspólnie, spójnie i krok po kroku.
Łączy w praktyce wiele kompetencji rozwijanych w pozostałych szkoleniach Programu:
myślenie krytyczne, współpracę, ciekawość, refleksję, odpowiedzialność, odporność na błąd i gotowość do działania.
Dlatego może być zarówno kolejnym krokiem dla szkoły, która zna już Kulturę Myślenia, jak i bardzo dobrym pierwszym wejściem dla zespołu, który właśnie zaczyna przyglądać się sprawczości uczniów.
