To pytanie bardzo często wraca podczas moich szkoleń z nauczycielami. Szczególnie wtedy, gdy rozmawiamy o sprawczości, samodzielności i pracy metodą projektu. Bo przecież uczniowie mogą pracować w grupach, podejmować aktywności, przygotowywać prezentacje, realizować projekty, a nawet samodzielnie wybierać temat pracy. Tylko czy to oznacza, że rzeczywiście mają wpływ na własne uczenie się? Niekoniecznie. Możemy oddać […]
Dla wielu nauczycieli sprawczość uczniów brzmi dziś jak kolejne wymaganie wpisane na listę edukacyjnych zmian. Tymczasem nasze doświadczenie pokazuje coś zupełnie innego. Dobrze rozumiana sprawczość nie odbiera czasu na realizację podstawy programowej. Pomaga go odzyskać. Sprawia, że uczniowie stają się bardziej zaangażowani, samodzielni i odpowiedzialni za własne uczenie się, a nauczyciel może wreszcie skupić się […]
Wyobraź sobie, że nagle dostajesz w szkole prawdziwą odpowiedzialność. To już nie konkurs plastyczny czy wybór piosenki na apel, ale zorganizowanie projektu, zaplanowanie działania, może reprezentowanie klasy w ważnej sprawie. Dla dorosłych brzmi to jak okazja do rozwoju. Dla wielu młodych to… mieszanka ekscytacji i lęku. W najnowszych badaniach PISA zwraca uwagę nie tylko kwestia […]
Z perspektywy dorosłego szkoła często wydaje się miejscem, gdzie młodzi mogą współdecydować – są wybory do samorządu, szkolne projekty, konsultacje, tablica ogłoszeń na głosy uczniów. Ale jeśli spojrzeć na tę rzeczywistość oczami ucznia, krajobraz wygląda zupełnie inaczej. W najnowszym badaniu PISA 2022 Polska znalazła się na końcu listy krajów OECD, jeśli chodzi o poczucie realnego […]
Wyobraź sobie, że jesteś nastolatkiem i codziennie wchodzisz do szkoły, która powinna być miejscem odkrywania pasji, zadawania pytań i rozwijania swoich mocnych stron. Zamiast tego coraz częściej czujesz, że to miejsce, gdzie masz po prostu „odrobić swoje” i zaliczyć kolejne sprawdziany. Zadajesz sobie pytanie: „Po co mam się starać, skoro moje zdanie i tak nie […]
Spróbuj przez chwilę spojrzeć na szkołę oczami ucznia. Masz kilkanaście lat, siedzisz w ławce i z każdej strony słyszysz: „Bądź odpowiedzialny”, „Myśl samodzielnie”, „Nie bój się popełniać błędów”. Ale zaraz potem przychodzi sprawdzian, projekt, prezentacja – i okazuje się, że za każdy błąd są punkty ujemne, za próbę innego rozwiązania można dostać uwagę, a za […]
Wyobraź sobie, że masz piętnaście lat i spędzasz większość dnia w szkole. Z zewnątrz wydaje się, że to miejsce, w którym wszystko jest dla Ciebie: ktoś dba o Twój rozwój, ktoś pyta o opinię, są rady uczniowskie, samorządy, projekty. Ale gdyby zapytać młodych ludzi, czy naprawdę mają wpływ na to, co się dzieje w szkole, […]
Czasem w szkole słyszymy: „Zróbmy plan wspierania sprawczości”. Albo: „Wpiszmy to do statutu”. Czasem pojawiają się gotowe programy, check-listy, narzędzia – a za nimi dobre intencje, żeby „coś zmienić”. Ale sprawczości nie da się wprowadzić jak systemu oceniania. Bo ona nie żyje w tabelach. Żyje w relacjach. Sprawczość pojawia się wtedy, kiedy człowiek czuje, że może się […]
Wchodzisz do szkoły rano i masz plan. Ale telefon dzwoni już o 7:15. Rodzic z pretensjami. Potem nauczyciel, który potrzebuje „na już” pomocy. Dziecko płacze na korytarzu. Przyszedł mail z kuratorium. Po 10:00 zapominasz, co miałaś zaplanowane. Po 13:00 marzysz, żeby ktoś Cię chwilę nie wołał. A po 16:00 masz wrażenie, że nie zrobiłaś dziś […]
Zdarza się, że gdy szkoła zaczyna mówić o sprawczości, pojawia się niepokój: „Ale jak to? Uczniowie mają decydować? A co jeśli będą chcieli nic nie robić? Albo wszystko podważać?”. Ten lęk nie bierze się znikąd. Często wynika z błędnego rozumienia tego, czym sprawczość naprawdę jest. A jeszcze częściej – z tego, że sami jako dorośli nigdy […]
